Xác suất có điều kiện
Mục tiêu
- Hiểu và tính xác suất có điều kiện bằng công thức và bằng cách đếm.
- Đọc xác suất có điều kiện từ bảng hai chiều và sơ đồ cây.
- Dùng công thức nhân .
- Nhận biết hai biến cố độc lập qua đẳng thức .
Ghi nhớ
- (với ); đồng khả năng thì .
- Biết xảy ra nghĩa là thu hẹp không gian mẫu về ; trên bảng hai chiều, chỉ đọc hàng hoặc cột của .
- và nói chung khác nhau.
- Công thức nhân: ; trên sơ đồ cây, nhân các xác suất dọc một đường đi.
- , độc lập .
Bài tập
Bài 1
Gieo một con xúc xắc cân đối. Biết xuất hiện mặt lẻ, tính xác suất số chấm không vượt quá .
Bài 2
Một lớp có học sinh: nam, trong đó bạn thích môn Toán; nữ, trong đó bạn thích môn Toán. Chọn ngẫu nhiên một học sinh. Tính xác suất bạn đó thích Toán biết đó là bạn nữ, và xác suất bạn đó là nam biết bạn thích Toán.
Bài 3
Cho , , . Tính , và cho biết , có độc lập không.
Bài 4
Một hộp có viên bi trắng và viên bi đen. Lấy lần lượt hai viên không hoàn lại. Tính xác suất cả hai viên đều đen, và xác suất viên thứ hai trắng biết viên thứ nhất đen.
Bài 5
Một hộp có tấm thẻ đánh số từ đến . Rút ngẫu nhiên một thẻ. Gọi : "số trên thẻ chẵn", : "số trên thẻ lớn hơn hoặc bằng ". Mỗi khẳng định sau đúng hay sai?
a) .
b) .
c) .
d) và không độc lập.
Bài 6
Gieo hai con xúc xắc cân đối. Biết có ít nhất một con xuất hiện mặt chấm, tính xác suất tổng số chấm ít nhất là (làm tròn đến hàng phần trăm).
Bài 7
Ở một quán cà phê, khách gọi đồ uống có cà phê và trong số đó gọi thêm bánh. Ngoài ra, tổng số khách có gọi bánh. Tính xác suất một khách gọi cả cà phê và bánh, và xác suất một khách gọi cà phê biết khách đó có gọi bánh.
Bài 8 Ôn tập
Hai xạ thủ bắn độc lập vào một mục tiêu, mỗi người một viên, với xác suất trúng lần lượt và . Biết mục tiêu bị trúng ít nhất một viên, tính xác suất cả hai người đều bắn trúng (làm tròn đến hàng phần trăm).
Bài 9 Ôn tập
Một nhóm có bạn nam và bạn nữ. Chọn ngẫu nhiên bạn. Biết trong bạn được chọn có ít nhất một bạn nữ, tính xác suất có đúng một bạn nữ.
Bài 10 Thử thách
Gieo một đồng xu cân đối ba lần. Gọi : "lần đầu xuất hiện mặt ngửa", : "có ít nhất hai lần xuất hiện mặt ngửa". Tính , và cho biết , có độc lập không.
Kiểm tra mini
Làm trong 15 phút, không xem lại bài. Phần I khoanh một chữ cái; Phần II ghi Đ hoặc S cho từng ý; Phần III ghi đáp số vào ô.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn
Phần II. Trắc nghiệm đúng sai
| a) . | Đ / S |
| b) . | Đ / S |
| c) . | Đ / S |
| d) . | Đ / S |
Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn
Điểm: ........ / 10
Gợi ý (chỉ xem khi bí)
Kiến thức: khi các kết quả đồng khả năng.
Gợi ý các bước:
- Liệt kê .
- Đếm các phần tử của không vượt quá .
Kiến thức: lập bảng hai chiều; điều kiện nằm ở hàng nào (cột nào) thì chỉ đọc hàng (cột) đó.
Gợi ý các bước:
- Số bạn thích Toán: .
- Tính và .
Kiến thức: định nghĩa xác suất có điều kiện; độc lập khi .
Gợi ý các bước:
- Chia cho , rồi cho .
- So sánh với .
Kiến thức: công thức nhân ; sau lần lấy đầu, hộp còn viên.
Gợi ý các bước:
- , .
- Nếu lần đầu đen thì còn trắng trong viên.
Kiến thức: ; độc lập khi .
Gợi ý các bước:
- Liệt kê và .
- So sánh với .
Kiến thức: đếm trên không gian mẫu thu hẹp.
Gợi ý các bước:
- Đếm số kết quả có ít nhất một mặt : .
- Trong đó đếm các kết quả có tổng .
Kiến thức: " trong số đó" là xác suất có điều kiện .
Gợi ý các bước:
- Dùng công thức nhân.
- Chia cho .
Kiến thức: quy tắc nhân cho biến cố độc lập (lớp 11) và biến cố đối: .
Gợi ý các bước:
- .
- ; "cả hai trúng" nằm trong "ít nhất một trúng".
Kiến thức: đếm bằng tổ hợp (xem hoán vị, chỉnh hợp và tổ hợp).
Gợi ý các bước:
- Số cách có ít nhất một nữ: .
- Số cách có đúng một nữ: .
Kiến thức: liệt kê kết quả đồng khả năng; độc lập khi .
Gợi ý các bước:
- Viết (kí hiệu N là ngửa, S là sấp): NNS, NSN, SNN, NNN.
- Đếm , rồi chia cho và cho .
Tự đánh giá
| # | Tự làm được | Cần gợi ý | Chưa làm được |
|---|---|---|---|
| 1 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 2 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 3 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 4 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 5 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 6 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 7 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 8 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 9 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 10 | ☐ | ☐ | ☐ |
Làm lại các bài chưa đúng sau: ☐ 1 ngày ☐ 3 ngày ☐ 7 ngày
Quét mã để xem lời giải từng bước