Lemonmath
English

Phép cộng (qua 10) trong phạm vi 20

Bài 2.1 · 15 phút đọc · Cập nhật

🖨 In phiếu tự học Vì sao nên in?

Lan có 88 cái kẹo. Mẹ cho Lan thêm 55 cái nữa. Hỏi Lan có tất cả bao nhiêu cái kẹo?

Em có thể đếm thêm từng cái: 9,10,11,12,139, 10, 11, 12, 13. Nhưng đếm như vậy dễ nhầm và chậm. Bài này dạy em một mẹo nhanh hơn nhiều.

Cùng khám phá

Lan có một hộp đựng kẹo có đúng 1010 ô. Lan bỏ 88 cái kẹo vào, hộp còn trống 22 ô.

  • Lan lấy 22 cái trong 55 cái mẹ cho để lấp đầy hộp. Hộp đủ 1010 cái.
  • Số kẹo mẹ cho còn lại 33 cái ở ngoài hộp.
  • 1010 cái trong hộp và 33 cái ở ngoài là 1313 cái.

Vậy 8+5=138+5=13. Em thấy không, chỉ cần gộp cho đủ 10 là tính được ngay.

0246101214161820x81013
Trên tia số: từ 8, nhảy 2 bước đến 10, rồi nhảy 3 bước đến 13

Mẹo này đúng vì em không làm mất cái kẹo nào: em chỉ chuyển 22 cái vào hộp cho đủ 1010, phần còn lại vẫn được đếm.

Ví dụ

Ta bắt đầu với một phép cộng có số 99, vì 99 chỉ cần thêm 11 là đủ 1010.

Với số 77, em cần thêm nhiều hơn để đủ 1010.

Khi số đứng trước nhỏ hơn, em có thể đổi chỗ hai số cho dễ tính.

Bây giờ em dùng phép cộng để trả lời một câu hỏi trong cuộc sống.

Thuật ngữ

Tóm tắt

  • Muốn cộng qua 1010, em gộp cho đủ 10: tách số thứ hai thành phần cần để đủ 1010 và phần còn lại.
  • Ví dụ: 8+5=8+2+3=10+3=138+5=8+2+3=10+3=13.
  • Đổi chỗ các số hạng thì tổng không đổi; em có thể cộng vào số lớn hơn cho dễ.
  • Bài toán hỏi "tất cả", "cả hai" thường là phép cộng; nhớ ghi đơn vị trong đáp số.

Luyện tập

Mỗi bài có phần kiến thức và gợi ý. Em hãy tự làm trước, rồi mới bấm xem lời giải.

Bài 1

Tính 9+39+3.

Kiến thức và gợi ý cách làm

Kiến thức: gộp cho đủ 1010: 99 cần thêm 11.

Gợi ý các bước:

  1. Tách 33 thành 11 và 22.
  2. Tính 9+19+1, rồi cộng thêm 22.
Xem lời giải

9+3=9+1+2=10+2=129+3=9+1+2=10+2=12.

Đáp số. 1212.

Bài 2

Tính 8+48+4.

Kiến thức và gợi ý cách làm

Kiến thức: 88 cần thêm 22 để được 1010.

Gợi ý các bước:

  1. Tách 44 thành 22 và 22.
  2. Tính 8+28+2, rồi cộng thêm phần còn lại.
Xem lời giải

8+4=8+2+2=10+2=128+4=8+2+2=10+2=12.

Đáp số. 1212.

Bài 3

Tính 7+57+5.

Kiến thức và gợi ý cách làm

Kiến thức: 77 cần thêm 33 để được 1010.

Gợi ý các bước:

  1. Tách 55 thành 33 và 22.
  2. Tính 7+37+3, rồi cộng thêm 22.
Xem lời giải

7+5=7+3+2=10+2=127+5=7+3+2=10+2=12.

Đáp số. 1212.

Bài 4

Tính 5+95+9.

Kiến thức và gợi ý cách làm

Kiến thức: đổi chỗ hai số hạng thì tổng không đổi.

Gợi ý các bước:

  1. Viết 5+95+9 thành 9+59+5.
  2. 99 cần thêm 11: tách 55 thành 11 và 44.
Xem lời giải

5+9=9+5=9+1+4=10+4=145+9=9+5=9+1+4=10+4=14.

Đáp số. 1414.

Bài 5

Điền dấu >>, << hoặc == vào chỗ trống: 8+6  □  158+6 \;\square\; 15.

Kiến thức và gợi ý cách làm

Kiến thức: tính tổng trước, rồi so sánh hai số.

Gợi ý các bước:

  1. Tính 8+68+6 bằng mẹo gộp cho đủ 1010.
  2. So sánh kết quả với 1515.
Xem lời giải

8+6=8+2+4=148+6=8+2+4=14. Vì 14<1514<15 nên 8+6<158+6<15.

Đáp số. Dấu <<.

Bài 6

Trong vườn có 99 con gà mái và 66 con gà trống. Hỏi trong vườn có tất cả bao nhiêu con gà?

Kiến thức và gợi ý cách làm

Kiến thức: "tất cả" nghĩa là gộp lại: dùng phép cộng.

Gợi ý các bước:

  1. Đề cho biết gì? Có 99 gà mái và 66 gà trống. Đề hỏi gì? Tất cả bao nhiêu con gà.
  2. Tính 9+69+6 rồi ghi đáp số có đơn vị.
Xem lời giải

Số con gà có tất cả là: 9+6=9+1+5=10+5=15 (con).9+6=9+1+5=10+5=15\ \text{(con)}.

Đáp số. 1515 con gà.

Bài 7

Em hãy nhớ lại bài trước: số liền sau của 1212 là số nào? Rồi tính: (số liền sau của 1212) + 7+\,7.

Kiến thức và gợi ý cách làm

Kiến thức: số liền sau của một số là số lớn hơn số đó 11 đơn vị.

Gợi ý các bước:

  1. Tìm số liền sau của 1212.
  2. Cộng số đó với 77 (đếm thêm hoặc cộng hàng đơn vị).
Xem lời giải

Số liền sau của 1212 là 1313. Ta có 13+7=2013+7=20 (vì 3+7=103+7=10, và 1010 cùng với 1010 là 2020).

Đáp số. 2020.

Bài 8 Thử thách

Tìm số thích hợp điền vào ô trống: □+8=15\square+8=15.

Kiến thức và gợi ý cách làm

Kiến thức: 88 cần thêm 22 để được 1010, rồi thêm bao nhiêu nữa để được 1515?

Gợi ý các bước:

  1. Từ 88 đến 1010 cần thêm 22.
  2. Từ 1010 đến 1515 cần thêm 55.
  3. Cộng hai phần: 2+52+5.
Xem lời giải

Từ 88 lên 1010 cần 22, từ 1010 lên 1515 cần 55, nên số cần điền là 2+5=72+5=7.

Kiểm tra. 7+8=157+8=15. Đúng.

Đáp số. 77.

Kiểm tra mini

Kiểm tra mini

Chấm như đề thi tốt nghiệp THPT: Phần I mỗi câu 0,25 điểm; Phần II mỗi câu tối đa 1 điểm (đúng 1, 2, 3, 4 ý được 0,1; 0,25; 0,5; 1 điểm); Phần III mỗi câu 0,5 điểm.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn

Câu 1. Kết quả của 9+59+5 là
Câu 2. Để tính 8+78+7 bằng mẹo gộp cho đủ 1010, em tách 77 thành
Câu 3. Phép tính nào có kết quả bằng 1313?
Câu 4. Mai có 88 bông hoa, Hà có 66 bông hoa. Cả hai bạn có bao nhiêu bông hoa?

Phần II. Trắc nghiệm đúng sai

Câu 1. Em xét phép cộng 7+87+8.
a) Có thể đổi thành 8+78+7 mà kết quả không đổi.
b) 7+8=7+3+57+8=7+3+5.
c) 7+8=147+8=14.
d) 7+87+8 lớn hơn 1414.

Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 1. Tính 9+99+9.

Câu 2. Trên cành có 77 con chim, thêm 44 con nữa bay đến. Trên cành có tất cả bao nhiêu con chim?

Xem đáp án và giải thích
  1. Phần I, câu 1: B. 9+5=9+1+4=10+4=149+5=9+1+4=10+4=14. Phương án D là lỗi quên phần còn lại 44.
  2. Phần I, câu 2: C. 88 cần thêm 22 để được 1010, nên tách 7=2+57=2+5. Phương án D sai vì 2+4=62+4=6, không bằng 77.
  3. Phần I, câu 3: A. 6+7=7+6=7+3+3=136+7=7+6=7+3+3=13. Các phép tính khác lần lượt bằng 1414, 1212, 1414.
  4. Phần I, câu 4: C. "Cả hai bạn" là gộp lại: 8+6=148+6=14. Phương án A là lấy 8−68-6, nhầm sang phép trừ.
  5. Phần II, câu 1: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. a) Đúng: đổi chỗ các số hạng thì tổng không đổi. b) Đúng: 8=3+58=3+5. c) Sai: 7+3+5=10+5=157+3+5=10+5=15. d) Đúng: 15>1415>14.
  6. Phần III, câu 1: 18. 9+9=9+1+8=10+8=189+9=9+1+8=10+8=18.
  7. Phần III, câu 2: 11. 7+4=7+3+1=10+1=117+4=7+3+1=10+1=11 (con chim).