Phương trình quy về phương trình bậc nhất một ẩn
Mục tiêu
- Giải phương trình tích , và đưa một phương trình về dạng tích bằng cách phân tích đa thức thành nhân tử.
- Tìm điều kiện xác định của phương trình chứa ẩn ở mẫu.
- Giải phương trình chứa ẩn ở mẫu và loại các giá trị không thoả mãn điều kiện xác định.
Ghi nhớ
- hoặc . Đưa phương trình về dạng tích: chuyển hết sang một vế, phân tích thành nhân tử.
- Không chia hai vế cho biểu thức chứa ẩn.
- Phương trình chứa ẩn ở mẫu: tìm điều kiện xác định, quy đồng và khử mẫu, giải, rồi đối chiếu điều kiện.
- Một phương trình có thể vô nghiệm nếu mọi giá trị tìm được đều bị loại.
Bài tập
Bài 1
Giải phương trình .
Bài 2
Giải phương trình .
Bài 3
Giải phương trình .
Bài 4
Giải phương trình .
Bài 5
Giải phương trình .
Bài 6
Giải phương trình .
Bài 7
Với nghìn đồng, bạn Linh mua được số vở loại I bằng số vở loại II mà bạn mua được với nghìn đồng. Mỗi quyển vở loại I đắt hơn mỗi quyển loại II là nghìn đồng. Tính giá mỗi quyển vở loại II.
Bài 8
Cho biểu thức .
a) Tìm điều kiện xác định của .
b) Rút gọn .
c) Tìm để .
Bài 9 Thử thách
Giải phương trình .
Kiểm tra mini
Làm trong 15 phút, không xem lại bài. Phần I khoanh một chữ cái; Phần II ghi Đ hoặc S cho từng ý; Phần III ghi đáp số vào ô.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn
Phần II. Trắc nghiệm đúng sai
| a) Điều kiện xác định là và . | Đ / S |
| b) Khử mẫu được . | Đ / S |
| c) Phương trình có nghiệm . | Đ / S |
| d) Phương trình có hai nghiệm. | Đ / S |
Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn
Điểm: ........ / 10
Gợi ý (chỉ xem khi bí)
Kiến thức: hoặc .
Gợi ý các bước:
- Cho .
- Cho .
Kiến thức: đặt nhân tử chung để đưa về phương trình tích.
Gợi ý các bước:
- Viết .
- Giải từng phương trình bậc nhất.
Kiến thức: hằng đẳng thức .
Gợi ý các bước:
- Phân tích vế trái thành tích của và .
- Rút gọn từng thừa số rồi giải.
Kiến thức: các bước giải phương trình chứa ẩn ở mẫu.
Gợi ý các bước:
- Điều kiện: , .
- Nhân hai vế với .
- Giải và đối chiếu điều kiện.
Kiến thức: khi khử mẫu, nhân mọi số hạng với mẫu chung.
Gợi ý các bước:
- Điều kiện: .
- Nhân hai vế với .
- Đối chiếu điều kiện.
Kiến thức: là mẫu chung.
Gợi ý các bước:
- Điều kiện: , .
- Nhân hai vế với .
- Giải và đối chiếu.
Kiến thức: số quyển vở số tiền giá một quyển.
Gợi ý các bước:
- Gọi giá vở loại II là nghìn đồng (), loại I là .
- Lập phương trình và giải.
Kiến thức: ; phân tích bằng cách tách .
Gợi ý các bước:
- a) Mọi mẫu khác .
- b) Quy đồng với mẫu chung rồi rút gọn.
- c) Giải , đối chiếu điều kiện.
Kiến thức: nhóm hạng tử để đặt nhân tử chung; phương trình tích có thể có ba thừa số.
Gợi ý các bước:
- Nhóm .
- Đặt nhân tử chung , rồi dùng .
Tự đánh giá
| # | Tự làm được | Cần gợi ý | Chưa làm được |
|---|---|---|---|
| 1 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 2 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 3 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 4 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 5 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 6 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 7 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 8 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 9 | ☐ | ☐ | ☐ |
Làm lại các bài chưa đúng sau: ☐ 1 ngày ☐ 3 ngày ☐ 7 ngày
Quét mã để xem lời giải từng bước