Bất phương trình bậc nhất một ẩn
Mục tiêu
- Nhận biết bất phương trình bậc nhất một ẩn và kiểm tra một số có là nghiệm không.
- Giải bất phương trình bậc nhất một ẩn bằng quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân.
- Đưa bất phương trình về dạng bậc nhất và giải các bài toán thực tế.
Ghi nhớ
- Bất phương trình bậc nhất một ẩn: (hoặc , , ), .
- Chuyển vế thì đổi dấu hạng tử.
- Nhân, chia với số dương: giữ chiều; với số âm: đổi chiều.
- Có ngoặc, có mẫu: phá ngoặc, nhân với mẫu chung dương, đưa về rồi chia cho .
- Bài thực tế: đối chiếu điều kiện (số tự nhiên…) rồi chọn đáp số.
Bài tập
Bài 1
Trong các số , , , số nào là nghiệm của bất phương trình ?
Bài 2
Giải bất phương trình .
Bài 3
Giải bất phương trình .
Bài 4
Giải bất phương trình .
Bài 5
Giải bất phương trình .
Bài 6
Một hãng taxi tính phí mở cửa nghìn đồng và nghìn đồng cho mỗi ki-lô-mét. Với nghìn đồng, bạn đi được tối đa bao nhiêu ki-lô-mét (tính theo số nguyên ki-lô-mét)?
Bài 7
Bạn Nam đã có ba bài kiểm tra được , và điểm. Bài thứ tư Nam cần được ít nhất bao nhiêu điểm để điểm trung bình bốn bài không dưới ?
Bài 8 Ôn tập
Tìm các nghiệm của phương trình thoả mãn bất phương trình .
Bài 9
Cho hai biểu thức và .
a) Tìm để .
b) Tìm để .
c) Tìm số nguyên nhỏ nhất để .
Bài 10 Thử thách
Gói cước A tính nghìn đồng mỗi phút gọi. Gói cước B tính nghìn đồng mỗi tháng cộng thêm nghìn đồng mỗi phút. Trong một tháng, phải gọi ít nhất bao nhiêu phút (số nguyên) thì gói B rẻ hơn gói A?
Kiểm tra mini
Làm trong 15 phút, không xem lại bài. Phần I khoanh một chữ cái; Phần II ghi Đ hoặc S cho từng ý; Phần III ghi đáp số vào ô.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn
Phần II. Trắc nghiệm đúng sai
| a) là một nghiệm. | Đ / S |
| b) Chuyển vế ta được . | Đ / S |
| c) Nghiệm của bất phương trình là . | Đ / S |
| d) Có đúng số tự nhiên thoả mãn bất phương trình. | Đ / S |
Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn
Điểm: ........ / 10
Gợi ý (chỉ xem khi bí)
Kiến thức: là nghiệm nếu thay vào được khẳng định đúng.
Gợi ý các bước:
- Thay từng số vào .
- So sánh với .
Kiến thức: chuyển vế, rồi chia cho số dương (giữ chiều).
Gợi ý các bước:
- Chuyển sang vế phải.
- Chia cho .
Kiến thức: chia cho số âm thì đổi chiều.
Gợi ý các bước:
- Chuyển sang vế phải.
- Chia hai vế cho và đổi chiều.
Kiến thức: phá ngoặc, chuyển vế, chú ý dấu của hệ số .
Gợi ý các bước:
- Phá ngoặc: .
- Chuyển vế được .
- Chia cho và đổi chiều.
Kiến thức: nhân hai vế với mẫu chung dương , chiều không đổi.
Gợi ý các bước:
- Nhân hai vế với .
- Phá ngoặc, chuyển vế, chia cho hệ số của .
Kiến thức: số tiền phải trả không vượt quá số tiền có.
Gợi ý các bước:
- Gọi là số ki-lô-mét; lập .
- Giải và chọn số nguyên lớn nhất.
Kiến thức: "không dưới" là ; trung bình tổng số bài.
Gợi ý các bước:
- Gọi là điểm bài thứ tư ().
- Lập và nhân hai vế với .
Kiến thức: phương trình tích (bài 4) và kiểm tra nghiệm của bất phương trình.
Gợi ý các bước:
- Giải phương trình tích.
- Thay từng nghiệm vào .
Kiến thức: giải phương trình và bất phương trình bậc nhất một ẩn.
Gợi ý các bước:
- a) Giải .
- b) Giải .
- c) Chọn số nguyên nhỏ nhất thoả mãn câu b).
Kiến thức: "B rẻ hơn A" nghĩa là tiền gói B tiền gói A.
Gợi ý các bước:
- Gọi là số phút; tiền gói A là , gói B là .
- Giải .
- Chọn số nguyên nhỏ nhất.
Tự đánh giá
| # | Tự làm được | Cần gợi ý | Chưa làm được |
|---|---|---|---|
| 1 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 2 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 3 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 4 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 5 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 6 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 7 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 8 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 9 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 10 | ☐ | ☐ | ☐ |
Làm lại các bài chưa đúng sau: ☐ 1 ngày ☐ 3 ngày ☐ 7 ngày
Quét mã để xem lời giải từng bước