Phương trình bậc hai một ẩn
Mục tiêu
- Nhận biết phương trình bậc hai một ẩn và xác định các hệ số , , .
- Giải phương trình bậc hai dạng đặc biệt ( hoặc ) và hiểu cách "đưa về bình phương".
- Giải phương trình bậc hai bằng công thức nghiệm và công thức nghiệm thu gọn.
- Vận dụng phương trình bậc hai vào các bài toán thực tế.
Ghi nhớ
- Phương trình bậc hai: với .
- : đặt nhân tử chung ; : đưa về .
- : hai nghiệm ; nghiệm kép ; vô nghiệm.
- : , .
- , trái dấu thì luôn có hai nghiệm phân biệt.
- Bài toán thực tế: đối chiếu nghiệm với điều kiện của ẩn.
Bài tập
Bài 1
Giải các phương trình sau:
a) .
b) .
Bài 2
Giải các phương trình sau bằng công thức nghiệm:
a) .
b) .
c) .
Bài 3
Giải các phương trình sau bằng công thức nghiệm thu gọn:
a) .
b) .
Bài 4
Giải các phương trình sau:
a) .
b) .
Bài 5
Giả sử một quả bóng được đá thẳng lên từ mặt đất, độ cao của nó sau giây là (mét). Hỏi sau bao nhiêu giây quả bóng ở độ cao m?
Bài 6
Giả sử bác Lan gửi tiết kiệm triệu đồng với lãi suất mỗi năm, lãi của năm đầu được cộng vào gốc để tính lãi năm sau (lãi kép). Sau năm, bác nhận được triệu đồng. Tính lãi suất .
Bài 7
Giải phương trình . (Ôn lại phương trình chứa ẩn ở mẫu.)
Bài 8
(2,0 điểm)
a) Giải phương trình .
b) Tìm toạ độ giao điểm của parabol và đường thẳng .
c) Giải phương trình .
Bài 9 Thử thách
Từ một tấm tôn hình chữ nhật dài cm, rộng cm, người ta cắt ở bốn góc bốn hình vuông bằng nhau rồi gập lên để được một chiếc hộp không nắp. Để đáy hộp có diện tích cm² thì cạnh hình vuông cắt đi phải bằng bao nhiêu? Khi đó hộp chứa được bao nhiêu xăng-ti-mét khối?
Kiểm tra mini
Làm trong 15 phút, không xem lại bài. Phần I khoanh một chữ cái; Phần II ghi Đ hoặc S cho từng ý; Phần III ghi đáp số vào ô.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn
Phần II. Trắc nghiệm đúng sai
| a) Các hệ số là , , . | Đ / S |
| b) . | Đ / S |
| c) Phương trình có hai nghiệm và . | Đ / S |
| d) Phương trình có nghiệm kép. | Đ / S |
Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn
Điểm: ........ / 10
Gợi ý (chỉ xem khi bí)
Kiến thức: thì đưa về ; thì đặt nhân tử chung.
Gợi ý các bước:
- a) Chuyển vế, chia cho .
- b) Viết .
Kiến thức: và công thức nghiệm.
Gợi ý các bước:
- Xác định , , và tính .
- Xét dấu rồi áp dụng công thức.
Kiến thức: , .
Gợi ý các bước:
- Tìm , tính .
- Áp dụng .
Kiến thức: khai triển, chuyển vế để đưa về dạng .
Gợi ý các bước:
- Khai triển hai vế, chuyển tất cả sang vế trái.
- Giải phương trình bậc hai nhận được.
Kiến thức: giải phương trình với .
Gợi ý các bước:
- Chuyển vế và chia hai vế cho .
- Giải phương trình nhận được, rồi giải thích ý nghĩa của hai nghiệm.
Kiến thức: sau mỗi năm, số tiền được nhân với .
Gợi ý các bước:
- Lập phương trình .
- Giải dạng với .
Kiến thức: tìm điều kiện xác định, quy đồng và khử mẫu, đối chiếu điều kiện.
Gợi ý các bước:
- Điều kiện xác định: , .
- Nhân hai vế với .
- Giải phương trình bậc hai nhận được rồi loại nghiệm không thoả mãn.
Kiến thức: công thức nghiệm; giao điểm của và có hoành độ là nghiệm của .
Gợi ý các bước:
- a) Tính .
- b) Giải , rồi tính .
- c) Dùng .
Kiến thức: đáy hộp là hình chữ nhật , chiều cao hộp bằng .
Gợi ý các bước:
- Gọi cạnh hình vuông là (cm), .
- Lập và giải phương trình .
- Đối chiếu điều kiện, rồi tính thể tích.
Tự đánh giá
| # | Tự làm được | Cần gợi ý | Chưa làm được |
|---|---|---|---|
| 1 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 2 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 3 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 4 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 5 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 6 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 7 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 8 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 9 | ☐ | ☐ | ☐ |
Làm lại các bài chưa đúng sau: ☐ 1 ngày ☐ 3 ngày ☐ 7 ngày
Quét mã để xem lời giải từng bước