Biến đổi đơn giản và rút gọn biểu thức chứa căn thức bậc hai
Mục tiêu
- Đưa thừa số ra ngoài dấu căn và vào trong dấu căn, dùng để tính và so sánh.
- Khử mẫu của biểu thức lấy căn và trục căn thức ở mẫu.
- Rút gọn biểu thức chứa căn thức bậc hai theo các bước của đề thi vào lớp 10.
Ghi nhớ
- (): tách ra một bình phương rồi đưa ra ngoài.
- khi ; khi . Dùng để so sánh.
- Căn đồng dạng: .
- ; với mẫu hoặc , nhân cả tử và mẫu với biểu thức liên hợp.
- Rút gọn: điều kiện xác định → phân tích nhân tử → quy đồng → thu gọn → kiểm tra bằng một giá trị.
Bài tập
Bài 1
Đưa thừa số ra ngoài dấu căn: a) ; b) ; c) với .
Bài 2
Tính .
Bài 3
a) So sánh và .
b) Sắp xếp theo thứ tự tăng dần: , , .
Bài 4
Trục căn thức ở mẫu: a) ; b) ; c) .
Bài 5
Khử mẫu của biểu thức lấy căn: a) ; b) .
Bài 6
Tính .
Bài 7
Ba mảnh vườn hình vuông có diện tích m², m² và m² được xếp liền nhau thành một hàng. Tính tổng độ dài ba cạnh nằm trên hàng đó: viết dạng gọn, rồi làm tròn đến hàng phần trăm.
Bài 8
Rút gọn biểu thức với , .
Bài 9
Cho biểu thức .
a) Tìm điều kiện xác định của biểu thức .
b) Rút gọn .
c) Tính giá trị của khi .
d) Tìm để .
Bài 10 Thử thách
Tính .
Kiểm tra mini
Làm trong 15 phút, không xem lại bài. Phần I khoanh một chữ cái; Phần II ghi Đ hoặc S cho từng ý; Phần III ghi đáp số vào ô.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn
Phần II. Trắc nghiệm đúng sai
| a) . | Đ / S |
| b) . | Đ / S |
| c) . | Đ / S |
| d) . | Đ / S |
Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn
Điểm: ........ / 10
Gợi ý (chỉ xem khi bí)
Kiến thức: .
Gợi ý các bước:
- Tìm số chính phương lớn nhất là ước của số dưới dấu căn.
- Đưa căn của nó ra ngoài; với chữ, xét dấu.
Kiến thức: đưa ra ngoài dấu căn để được các căn đồng dạng.
Gợi ý các bước:
- Viết , .
- Cộng, trừ các hệ số.
Kiến thức: với , .
Gợi ý các bước:
- Đưa hệ số vào trong dấu căn.
- So sánh các số dưới dấu căn.
Kiến thức: ; nhân với biểu thức liên hợp của mẫu.
Gợi ý các bước:
- Chọn biểu thức để nhân cả tử và mẫu.
- Tính mẫu bằng hằng đẳng thức, rồi rút gọn.
Kiến thức: .
Gợi ý các bước:
- Nhân tử và mẫu dưới dấu căn để mẫu thành số chính phương.
- Khai căn mẫu.
Kiến thức: (xem khai căn bậc hai với phép nhân và phép chia).
Gợi ý các bước:
- Nhân phân phối.
- Gộp thành một căn rồi khai căn.
Kiến thức: cạnh hình vuông diện tích là ; đưa thừa số ra ngoài dấu căn.
Gợi ý các bước:
- Viết ba cạnh dưới dạng .
- Cộng, rồi bấm máy.
Kiến thức: với ; đặt nhân tử chung.
Gợi ý các bước:
- Viết tử thành .
- Rút gọn với mẫu.
Kiến thức: mẫu chung .
Gợi ý các bước:
- Cần và .
- Quy đồng, thu gọn tử.
- Thay ; giải phương trình ở câu d và đối chiếu điều kiện.
Kiến thức: và .
Gợi ý các bước:
- Viết và .
- Bỏ căn, xét dấu .
Tự đánh giá
| # | Tự làm được | Cần gợi ý | Chưa làm được |
|---|---|---|---|
| 1 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 2 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 3 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 4 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 5 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 6 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 7 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 8 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 9 | ☐ | ☐ | ☐ |
| 10 | ☐ | ☐ | ☐ |
Làm lại các bài chưa đúng sau: ☐ 1 ngày ☐ 3 ngày ☐ 7 ngày
Quét mã để xem lời giải từng bước